Nietzsche
Grup Se癟enekleri
Y繹neticiler
yeler
![](http://www.altkultur.net/images/avatar/thumb_7f10c7c7685708b307ac3efa.jpg "Regina::"Hiçlik, ruhun derisidir."<br/><hr noshade=\"noshade\" height=\"1\"/><img style=\"vertical-align:middle;padding: 0px 4px;\" src=\"http://www.altkultur.net/components/com_community/assets/status_offline.png\" />Çevirim D覺覺 | <img style=\"vertical-align:middle;padding: 0px 4px;\" src=\"http://www.altkultur.net/components/com_community/assets/default-favicon.png\" />0 Arkada"){kind=small}
A癟覺klama
Felsefeyi tehlikeli hale getireceiz, felsefi bilgiyi deitireceiz..Duyurular
Nietzsche ad覺n覺n ge癟tii 癟ou yerde bu ada rastlamak m羹mk羹nd羹r ; Lou Salome..
-Peki Nietzsche'yi derinden etkileyen bu kad覺n kimdir?
-Nietzsche ile aralar覺nda ne yaanm覺t覺r?
-Nietzsche neden sonradan Salome'a kin ve nefrete varan cinsten duygular beslemitir?
Nietzsche'nin felsefesinin geliiminde ba rol oynayan bu gizemli kad覺n , Yahudi bir aileye mensup olan Lou Salome'dur.G羹zellii , zerafeti , ayk覺r覺l覺覺 ve ukalal覺覺yla bir erkei rahatl覺kla batan 癟覺karabilen bu kad覺n , zaman覺nda neredeyse Nietzsche'nin g繹z羹nde tanr覺癟alat覺r覺lm覺t覺r..
Ortak arkadalar覺 olan Paul Ree vas覺tas覺yla tan覺t覺r覺lan Nietzsche ve Salome , k覺sa s羹re sonra iyi bir dost olurlar.S覺k s覺k Ree ile birlikte bir araya gelip , felsefe sohbetleri yaparlar.
Lakin Nietzsche , ilk g羹nden beri Salome'a derin duygular beslemekte ve O'nu kendi "d羹羹n ei" olarak g繹rmektedir.Duyduu platonik ak , Nietzsche'nin bir diiye kar覺 ilk derin duygudur.
Nietzsche , babas覺n覺n 繹l羹m羹yle birlikte hep kad覺nlar覺n himayesinde b羹y羹m羹t羹r.Bunun etkiyle olsa gerek ki , hayat覺nda Salome'dan 繹nce hi癟bir kad覺na a覺k olmam覺 , hatta yanamam覺t覺r bile..Tersine kad覺nlar hakk覺ndaki d羹羹nceleri olduk癟a serttir ve Lou Salome'dan sonra daha da sertlemitir..
Nietzsche , bu batan 癟覺kar覺c覺 ve gizemli kad覺na y羹zy羹ze duygular覺n覺 a癟amam覺 , bu konuyu ortak dostlar覺 Ree vas覺tas覺yla Salome'a iletmeye kalkm覺t覺r. Salome'un red cevab覺 ise , Nietzsche'de b羹y羹k bir d羹 k覺r覺kl覺覺na sebep olmutur.
Neredeyse bir y覺k覺m olarak tan覺mlanabilecek bu duygu kaosu , zamanla yerini hem Ree'ye hem de Salome'a nefrete d繹n羹ecektir.
Nietzsche'ye g繹re Ree , gizliden gizliye Salome'a ilgi duyuyordu.Bu sebeple bilerek ve isteyerek , Nietzsche ve Salome'un arkadal覺覺n覺 zaten bozmak istiyordu..Fakat nedense bu ithamlar , Nietzsche'nin red cevab覺yla balam覺t覺r.Ger癟ekte b繹yle bir durum yaanm覺m覺dr bilinmez ama , red cevab覺ndan sonra Nietzsche'nin kesinkes Ree'nin ihanetine urad覺覺na inanm覺t覺r.
K覺sa bir s羹reliine de olsa bu 羹癟 arkada , g羹zel eyler paylam覺 , g羹zel d羹羹nceler 羹retmilerdir.Durum bunu g繹stermektedir ki , Nietzsche bu k覺sa zaman zarf覺nda felsefesi ad覺na b羹y羹k ad覺mlar atm覺t覺r.
Bu d繹nemden kalma tek resim , Salome'un eline k覺rbac覺 ile dikkat 癟ektii Ree, Salome ve Nietzsche'nin ortaklaa resmidir.
Bu resim , daha sonra Nietzsche'nin ablas覺 Elizabeth taraf覺ndan , Nietzsche'yi Salome'a kar覺 k覺k覺rtmakta kullan覺lm覺t覺r.Salome'un elindeki k覺rbac覺yla iki erkei at yerine ge癟irmesi , olduk癟a ilgin癟tir.Nietzsche'nin ablas覺 , ilk tan覺t覺覺 g羹nden beri hep Salome'u Nietzsche i癟in uygunsuz bulmu , tehlikeli olarak tan覺mlam覺t覺r...ve Nietzsche'yi Salome'dan koparmak i癟in elinden geleni yapm覺t覺r.Etkisi olmumudur bilinmez ama Nietzsche'nin ablas覺 ve annesinden s羹rekli ka癟t覺覺n覺 ve gezgin hayat覺 yaad覺覺n覺 s繹ylemek yanl覺 olmaz.
Sonu癟 olarak bu platonik ak , Nietzsche'nin b羹y羹k ac覺lar 癟ekmesine sebep olmu ve felsefesinin geliiminde etki yapm覺t覺r..Her ne kadar Nietzsche'nin Salome'a kin dolu s繹zlerle bezenmi mektuplar覺n覺n varl覺覺ndan haberdar olsakta , Nietzsche'nin bu kad覺n覺 hayat覺n覺n sonuna kadar hep sevdiini s繹ylemek ne kadar yanl覺 olur bilmem.
-Peki Nietzsche'yi derinden etkileyen bu kad覺n kimdir?
-Nietzsche ile aralar覺nda ne yaanm覺t覺r?
-Nietzsche neden sonradan Salome'a kin ve nefrete varan cinsten duygular beslemitir?
Nietzsche'nin felsefesinin geliiminde ba rol oynayan bu gizemli kad覺n , Yahudi bir aileye mensup olan Lou Salome'dur.G羹zellii , zerafeti , ayk覺r覺l覺覺 ve ukalal覺覺yla bir erkei rahatl覺kla batan 癟覺karabilen bu kad覺n , zaman覺nda neredeyse Nietzsche'nin g繹z羹nde tanr覺癟alat覺r覺lm覺t覺r..
Ortak arkadalar覺 olan Paul Ree vas覺tas覺yla tan覺t覺r覺lan Nietzsche ve Salome , k覺sa s羹re sonra iyi bir dost olurlar.S覺k s覺k Ree ile birlikte bir araya gelip , felsefe sohbetleri yaparlar.
Lakin Nietzsche , ilk g羹nden beri Salome'a derin duygular beslemekte ve O'nu kendi "d羹羹n ei" olarak g繹rmektedir.Duyduu platonik ak , Nietzsche'nin bir diiye kar覺 ilk derin duygudur.
Nietzsche , babas覺n覺n 繹l羹m羹yle birlikte hep kad覺nlar覺n himayesinde b羹y羹m羹t羹r.Bunun etkiyle olsa gerek ki , hayat覺nda Salome'dan 繹nce hi癟bir kad覺na a覺k olmam覺 , hatta yanamam覺t覺r bile..Tersine kad覺nlar hakk覺ndaki d羹羹nceleri olduk癟a serttir ve Lou Salome'dan sonra daha da sertlemitir..
Nietzsche , bu batan 癟覺kar覺c覺 ve gizemli kad覺na y羹zy羹ze duygular覺n覺 a癟amam覺 , bu konuyu ortak dostlar覺 Ree vas覺tas覺yla Salome'a iletmeye kalkm覺t覺r. Salome'un red cevab覺 ise , Nietzsche'de b羹y羹k bir d羹 k覺r覺kl覺覺na sebep olmutur.
Neredeyse bir y覺k覺m olarak tan覺mlanabilecek bu duygu kaosu , zamanla yerini hem Ree'ye hem de Salome'a nefrete d繹n羹ecektir.
Nietzsche'ye g繹re Ree , gizliden gizliye Salome'a ilgi duyuyordu.Bu sebeple bilerek ve isteyerek , Nietzsche ve Salome'un arkadal覺覺n覺 zaten bozmak istiyordu..Fakat nedense bu ithamlar , Nietzsche'nin red cevab覺yla balam覺t覺r.Ger癟ekte b繹yle bir durum yaanm覺m覺dr bilinmez ama , red cevab覺ndan sonra Nietzsche'nin kesinkes Ree'nin ihanetine urad覺覺na inanm覺t覺r.
K覺sa bir s羹reliine de olsa bu 羹癟 arkada , g羹zel eyler paylam覺 , g羹zel d羹羹nceler 羹retmilerdir.Durum bunu g繹stermektedir ki , Nietzsche bu k覺sa zaman zarf覺nda felsefesi ad覺na b羹y羹k ad覺mlar atm覺t覺r.
Bu d繹nemden kalma tek resim , Salome'un eline k覺rbac覺 ile dikkat 癟ektii Ree, Salome ve Nietzsche'nin ortaklaa resmidir.
Bu resim , daha sonra Nietzsche'nin ablas覺 Elizabeth taraf覺ndan , Nietzsche'yi Salome'a kar覺 k覺k覺rtmakta kullan覺lm覺t覺r.Salome'un elindeki k覺rbac覺yla iki erkei at yerine ge癟irmesi , olduk癟a ilgin癟tir.Nietzsche'nin ablas覺 , ilk tan覺t覺覺 g羹nden beri hep Salome'u Nietzsche i癟in uygunsuz bulmu , tehlikeli olarak tan覺mlam覺t覺r...ve Nietzsche'yi Salome'dan koparmak i癟in elinden geleni yapm覺t覺r.Etkisi olmumudur bilinmez ama Nietzsche'nin ablas覺 ve annesinden s羹rekli ka癟t覺覺n覺 ve gezgin hayat覺 yaad覺覺n覺 s繹ylemek yanl覺 olmaz.
Sonu癟 olarak bu platonik ak , Nietzsche'nin b羹y羹k ac覺lar 癟ekmesine sebep olmu ve felsefesinin geliiminde etki yapm覺t覺r..Her ne kadar Nietzsche'nin Salome'a kin dolu s繹zlerle bezenmi mektuplar覺n覺n varl覺覺ndan haberdar olsakta , Nietzsche'nin bu kad覺n覺 hayat覺n覺n sonuna kadar hep sevdiini s繹ylemek ne kadar yanl覺 olur bilmem.
Fotoraf Alb羹m羹
Videolar
YOK
Duvar
Hristiyanl覺a Kar覺 Yasa
Felah g羹n羹nde, Bir Y覺l覺'n覺n ilk g羹n羹nde verilmitir.
(eski yanl覺 takvime g繹re, 30 Eyl羹l 1888)
G羹naha kar覺 繹l羹m羹ne sava: G羹nah,Hristiyanl覺kt覺r
Madde Bir. Doaya her t羹rden ayk覺r覺l覺k, g羹naht覺r. En g羹nahkar insan, rahiptir: o, doaya ayk覺r覺l覺覺 繹retir. Rahibe g繹sterilecek olan, nedenler deildir, t覺marhanedir.
Madde 襤ki. Herhangi bir tanr覺ya tap覺nma ayinine kat覺lmak, kamu ahlak覺na tecav羹zd羹r. Protestanlara, Katoliklere davran覺ld覺覺ndan daha kat覺; liberal Protestanlara da dinib羹t羹nlerinden daha kat覺 davran覺lmal覺d覺r. Hristiyan olmaktaki su癟luluk derecesi, bilime yak覺nl覺k derecesine g繹re artar. Dolay覺s覺yla, su癟lunun su癟lusu, filozoftur
Madde 癟. Hristiyanl覺覺n y覺lan yumurtalar覺n覺 kulu癟kaya yat覺rd覺覺 lanetlenesi yerler, yerle bir edilmeli ve yery羹z羹n羹n rezaletli yerleri olarak gelecein korkulu ibret vesileleri olsunlar diye korunmal覺d覺r. Buralarda zehirli y覺lanlar yetitirilmelidi
Madde D繹rt. Saffet vaazetmek, doaya ayk覺r覺 olmaya kamusal bir k覺k覺rtmad覺r. Cinsel yaam覺n her horlanmas覺, 竄kirlilik罈 kavram覺yla her kirletilmesi, yaam覺n kutsal ruhuna kar覺 ilenmi sahici g羹naht覺r
Madde Be. Bir rahiple birlikte ayn覺 masada yemek yemek, 癟覺kartt覺r覺r; bununla kii kendini doru-d羹r羹st insanlar topluluundan afaroz etmi olur. Rahip, bizim andala'm覺zd覺r, onu kanun ka癟a覺 ilan etmeli, a癟l覺a mahkum etmeli, bir t羹r 癟繹le s羹rmelidir
Madde Alt覺. 竄Kutsal罈 tarih, lay覺k olduu adla, lanetli tarih ad覺yla an覺lmal覺; 竄tanr覺罈, 竄mesih罈, 竄kurtar覺c覺罈, 竄aziz罈, s繹zc羹kleri k羹f羹r olarak, canilere tak覺lan adlar olarak kullan覺lmal覺d覺r
Madde Yedi. Gerisi kendiliinden geli
Nietzsch
Sal覺, 11 May覺s 2010 18:01
I
Ba覺ma gelecei biliyorum. Bir g羹n korkun癟 bireyin an覺s覺yla birlikte s繹ylenecek benim ad覺m, yery羹z羹nde ei g繹r羹lmemi bir bunluun, en derin bulun癟 癟at覺mas覺n覺n , o g羹ne dek inan覺lm覺, istenmi, kutsallat覺r覺lm覺 ne varsa, hepsine kar覺 y繹neltilecek bir son s繹z羹n an覺s覺yla. 襤nsan deilim ben, dinamitim. B羹t羹n bunlara kar覺n, din kurucular覺n覺 and覺r覺r bir yan覺m yok, dinler ayaktak覺m覺 iidir; dindar birine dokununca, ard覺ndan ellerimi y覺kamam gerektir. 襤nananlar istemiyorum; kendi kendime inanmak i癟in bile biraz 癟ok癟a hay覺n覺m san覺yorum; y覺覺nlara deil benim konumam... G羹n羹n birinde beni ermiler kat覺na koyacaklar diye 繹d羹m kopuyor: Anl覺yorsunuz ya, bu kitab覺 繹nceden 癟覺kar覺yorum ki, ilerde benim ad覺ma ahmakl覺klar yapmas覺nlar. Ermi olmak istemem, soytar覺 olay覺m daha iy
Belki 繹yleyimdir de. Buna kar覺n, daha dorusu, daha dorusu kar覺n deil ermilerden daha iyi doland覺r覺c覺 gelmemitir 癟羹nk羹, dorular 癟覺k覺yor benim az覺mdan. Ama benim dorular覺m korkun癟tur: Bug羹ne dek yalana doru dediler 癟羹nk羹. T羹m deerlerin yenilenmesi: 襤nsanl覺覺n en y羹ce bir kendine geli eylemine ki bende cisim bulmu, deha olmutur takt覺覺m ad budur ite. Talihim b繹yle istiyor, ilk namuslu insan ben olmal覺y覺m, binlerce y覺ll覺k yalan dolana kar覺 durmal覺y覺m kendimi... Yalan覺n yalan olduunu duyup... koklamakla, doruyu ilk bulan ben oldum... Burun deliklerimdedir benim deh璽m. imdiye dek hi癟 kimse benim durduum gibi kar覺 durmam覺t覺r ya, gene de yads覺yan bir kafan覺n tam tersiyim ben. imdiye dek ei gelmemi bir mutucuyum; imdiye dek kavram覺 bile olmayan, 繹ylesine y羹ksek 繹devler biliyorum; ancak benimle birlikte umut balan覺yor gene. B繹ylece, zorunlu olarak y覺k覺m getirici bir adam覺m ben. 羹nk羹 doru binlerce y覺ll覺k yalanla kavgaya tutuunca, kimsenin akl覺ndan bile ge癟irmedii depremler, sars覺nt覺lar g繹receiz; da, koyak birbirine kar覺acak. Siyasa kavram覺 o g羹n bir d羹羹nceler sava覺 i癟inde hepten yitip gidecek; eski toplumun t羹m siyasal kurumlar覺 havaya u癟acak, 癟羹nk羹 yalan 羹st羹ne kurulmu topu da. Yery羹z羹nde ilk benimle balad覺 b羹y羹k siya
>.
I 襤nsan k覺l覺覺na girmi b繹yle bir yazg覺 nas覺l m覺 dile getirilir? Zerd羹t羹mde bulursu
z. Her kim iyi ve k繹t羹de yarat覺c覺 olmak ister, en 繹nce bir yokedici olmal覺, deerleri par癟alamal覺d
r. En y羹ksek k繹t羹l羹k b繹ylece en y羹ksek iyilie girer: Bunun da ad覺na yarat覺c覺l覺k de
r. Gelmi ge癟mi insanlar覺n rahat癟a en korkuncuyum ben; hem de en 癟ok iyilik edeni olmayaca覺m anlam覺na gelmez bu. Yoketme g羹c羹mle orant覺l覺 olarak varm覺覺m yoketmenin tad覺na, her ikisinde de, y覺kmay覺 olumlamadan ayr覺 tutmayan Dionysosca yarad覺l覺覺ma uyuyorum. 襤lk t繹resizciyim ben: En 羹st羹n yokediciyim b繹ylelikl
de.
III Tam da benim, ilk t繹resizcinin az覺nda Zerd羹t ad覺 ne anlama geliyor, sormad覺lar bana; sormal覺yd覺lar: 癟羹nk羹 o 襤ranl覺n覺n tarihteki korkun癟 benzersizliini yapan ey, benimkinin tam tersidir. 襤yi ile k繹t羹 aras覺ndaki kavgan覺n, d羹nyan覺n gidiini salayan as覺l 癟ark olduunu Zerd羹t g繹rm羹t羹 ilk, t繹renin ger癟ek g羹癟, neden, ama癟 olarak metafizik alana aktar覺lmas覺 onun iidir. Ama zaten i癟inde sakl覺d覺r bu sorunun yan覺t覺. Zerd羹t bu en belal覺 yan覺lg覺y覺, t繹reyi yaratm覺t覺: Onu ilk tan覺yan da kendisi olmal覺 dolay覺s覺yla. Burada her d羹羹n羹rden daha 癟ok ve uzun g繹rg羹s羹 olmas覺 deil yaln覺z tarih batanbaa o t繹rel d羹nya d羹zeni dedikleri ilkenin deneysel 癟羹r羹t羹lmesidir, daha da 繹nemlisi, t羹m d羹羹n羹rlerin en d羹r羹st羹d羹r Zerd羹t. Onun 繹retisinde ve yaln覺z orada, d羹r羹stl羹k en y羹ksek erdemdir, yani ger癟ek 繹n羹nde tabanlar覺 yalayan 羹lk羹c羹 korkakl覺覺n覺n kar覺t覺d覺r; Zerd羹t 繹b羹r d羹羹n羹rlerin topundan daha y羹reklidir. Doruyu s繹ylemek ve iyi ok atmak, budur Pers erdemi. Bilmem anl覺yor musunuz?... T繹renin, d羹r羹st olduu i癟in, kendi kendini yenmesi, t繹recinin ise tam kar覺t覺na yani buna- d繹n羹mesi... Budur benim az覺mda Zerd羹t ad覺n覺n a
am
br
. IV Asl覺nda iki yads覺ma girer t繹resizci s繹zc羹羹n羹n i癟ine. Bir yandan, imdiye dek en y羹ksek say覺lan bir insan t羹r羹n羹, iyileri, iyilik isteyenleri, iyilik yapanlar覺 yads覺yorum; 繹te yandan, ger癟ek t繹re diye ge癟erli ve egemen olan bir t繹reyi, d矇cadence t繹resini, daha somut deyimiyle H覺ristiyan t繹resini yads覺yorum. Bu ikinci yads覺may覺 daha 繹nemlisi olarak saymakla yan覺lm覺 olmam; 癟羹nk羹 toptan d羹羹n羹l羹nce, iyilie, iyilikseverlie verilen a覺r覺 deer, zaten d矇cadence覺n sonucu, bir g羹癟s羹zl羹k belirtisi, geliip serpilen, olumlayan yaamla bir uzlamazl覺k olarak g繹r羹n羹yor bana: Olumlamak i癟in yads覺mak ve yoketmek gerektir. 襤lk olarak iyi insan覺n psikolojisi 羹zerinde duraca覺m. Bir insan t羹r羹ne deer bi癟mek i癟in, onun s羹r羹p gitmesi nelere maloluyor, bunu hesaplamal覺d覺r, varolu koullar覺n覺 bilmelidir onun. 襤yilerin varolu koulu ile yaland覺r: Baka bir deyimle, ger癟ein asl覺nda ne t羹rl羹 olduunu her ne pahas覺na olursa olsun g繹rmek istememektir; oysa ger癟ek hep iyiliksever i癟g羹d羹leri gerektirecek, hele o beceriksiz, iyi ellerin ikide bir kendi iine kar覺mas覺na g繹z yumacak cinsten deildir: Genel olarak her t羹rl羹 tehlike durumunu bir itiraz, ortadan kald覺r覺lmas覺 gereken birey saymak , esiz bir b繹nl羹kt羹r: Bir y覺k覺m, korkun癟 bir aptall覺kt覺r, insan覺n yoksullara ac覺d覺覺 i癟in k繹t羹 havay覺 ortadan kald覺rmak istemesi gibi aptalca
rdeyse. B羹t羹n羹n b羹y羹k tutumluluu i癟inde, ger癟ein (tutkularda, isteklerde, g羹癟 isteminde) her t羹rl羹 korkun癟luu, k羹癟羹k mutluluun her t羹rl羹s羹nden 繹l癟羹lmez derecede daha zorunludur; bu sonuncusu i癟g羹d羹 aldatmacas覺yla gerektirildiinden, ona herhangi bir yaam hakk覺 tan覺mak i癟in, 羹stelik ho g繹r羹r olmal覺 insan. Batanbaa tarih boyunca iyimserliin, o homines optimi dourtmas覺n覺n 繹l癟羹lere s覺mayan 羹rk羹n癟 sonu癟lar覺n覺 kan覺tlamak i癟in b羹y羹k bir f覺rsat ge癟ecek elime. 襤yimserin de k繹t羹mser kadar d矇cadent, belki daha bile zararl覺 olduunu ilk kavrayan Zerd羹t 繹yle diyor: Doruyu s繹ylemez hi癟 iyi insanlar. Yanl覺 k覺y覺lar, yanl覺 g羹venlikler 繹retti iyiler size; iyilerin yalanlar覺 i癟inde dodunuz, oralara s覺覺nd覺n覺z. Herey ta k繹k羹ne dek yalana bouldu, eretildi iyilerin eliyle. Bereket versin, d羹nya yaln覺zca o koyun s羹r羹s羹ne darac覺k bir mutluluk salayacak i癟g羹d羹ler g繹z 繹n羹ne al覺narak kurulmam覺t覺r; herkesin de iyi insan, s羹r羹de koyun, mavi g繹zl羹, iyiliksever, ince duygulu, ya da Bay Herbert Spencerin diledii 羹zre, 繹zgeci olmas覺n覺 istemek, varl覺覺n b羹y羹k yan覺n覺 almak, insanl覺覺 idi etmek, sa癟masapan bir oyun derekesine indirmek olurdu. Ve bunu yapmaya da kalkt覺lar!... Buydu ite t繹re dedikleri... Zerd羹t iyilere bu anlamda kimi zaman sonuncu insanlar, kimi zaman da sonun balang覺c覺 der; hereyden 繹nce de, onlar覺 en zararl覺 insan t羹r羹 sayar, 癟羹nk羹 hem dorunun, hem de gelecein s覺rt覺ndan s羹rd羹r羹rler yaam
ar覺n覺. 襤yiler. bir ey yaratamaz onlar, sonun balang覺c覺d覺rlar hep yeni levhalar 羹st羹ne yeni deerler yazan覺 癟arm覺ha gererler, gelecei kurban ederler kendileri i癟in, t羹m insan geleceini 癟arm覺ha gererler! 襤yileronlar sonun balang覺c覺yd
lar hep... Bu d羹nyaya kara 癟alanlar覺n ne denli zarar覺 dokunsa da, zararlar覺n en zararl覺s覺d覺r iyilerin
a<
r
rlar覺. V Zerd羹t iyinin ilk psikologu, dolay覺s覺yla k繹t羹n羹n de dostudur. D矇cadence t羹r羹 insan en y羹ksek deer kat覺na y羹kseltilmise, bu yaln覺zca onun kar覺t t羹r羹n羹n, g羹癟l羹, yaamas覺 kesin insan t羹r羹n羹n zarar覺na olmutur. S羹r羹 hayvan覺 en ar覺k erdemin 覺覺覺 i癟inde par覺ld覺yorsa, o zaman ayr覺k insan deerce aa覺lanm覺, k繹t羹 sayr覺lm覺 olmal覺d覺r. Yalanc覺l覺k her ne pahas覺na olursa olsun, kendi g繹r羹 bi癟imini anlatmak i癟in doru s繹zc羹羹ne g繹z koymusa, as覺l doru kiiyi en k繹t羹 adlar alt覺nda bulabiliriz yeniden. Zerd羹t bu konuda hi癟 羹phe b覺rakm覺yor: S繹ylediine g繹re, insanolu onu 羹rk羹ye salm覺sa, iyileri, en iyileri tan覺d覺覺 i癟inmi bu d羹ped羹z; bu tiksinmeden domu onun kanatlar覺, o uzak geleceklere s羹z羹lmesi i癟in a癟覺k癟a s繹yl羹yor, onun insan 繹rnei, g繹reli bir 羹stinsan 繹rnei, tam da iyilere oranla insan羹st羹d羹r; iyiler ve dorular onun 羹stinsan覺na eytan
erlerdi... Siz, g繹z羹m羹n rastlad覺覺 en y羹ksek insanlar, budur benim sizden kukum ve i癟imden g羹l羹羹m: Benim 羹stinsan覺ma korkar覺m siz... eyt
derdiniz! Ruhunuz b羹y羹kl羹e 繹ylesine yabanc覺 ki, 羹stinsan korkun癟 gelirdi size iyili
i i癟inde. Zerd羹t羹n ne yapmak istediini kavramak i癟in, baka yerden deil, buradan balamal覺d覺r ie: Onun tasarlad覺覺 t羹rd羹n insan, ger癟ei olduu gibi tasarlar: Buna yetecek g羹癟tedir, ona yabanc覺lam覺, ondan kopmam覺t覺r; onun ta kendisidir, en korkun癟, en sorunsal yan覺n覺 da i癟inde ta覺r, ve ancak b繹ylelikle b羹y羹k ola
li
br
insan. VI Ama t繹resizci s繹zc羹羹n羹 baka bir anlamda da kendime bir arma, bir onur simgesi yapt覺m; beni insanl覺覺n geri kalan覺ndan se癟ip ay覺ran bu ad覺mla 繹v羹n羹yorum. imdiye dek hi癟 kimse H覺ristiyan t繹resini kendinden aa覺 duymam覺t覺r: Bunun i癟in bir y羹kseklik, bir uzak g繹r羹l羹l羹k, hi癟 duyulmam覺, ba d繹nd羹r羹c羹 bir psikolojik derinlik gerekliydi. H覺ristiyan t繹resi bug羹ne dek t羹m d羹羹n羹rlerin Kirkesiydi, onun hizmetindeydi hepsi de. Bu t羹r 羹lk羹n羹n, d羹nyada kara 癟alman覺n o aulu soluu s覺zan maaralara benden 繹nce var m覺 inen? Benden 繹nce feylosoflar覺n aras覺nda y羹ksek doland覺r覺c覺, 羹lk羹c羹 deil de, onlar覺n tam tersi, psikolog olan biri var m覺yd覺 hi癟? Psikoloji diye bir ey yoktu benden 繹nce. Burada ilk olmak bir karg覺t覺r belki de; ama kesin olarak bir yazg覺d覺r. 羹nk羹 k羹癟羹mseyenlerin de ilki olur insan... 襤nsandan tiksinmedir be
m
r />
likem. VII Anlad覺n覺z m覺 beni? Geri kalan insanl覺kla aramdaki s覺n覺r覺 癟izen, bana ayr覺 bir yer veren ey, H覺ristiyan t繹resini bulmu olmamd覺r. Bu y羹zden, teker teker herkese meydan okuma anlam覺n覺 ta覺yan bir s繹zc羹k gerekiyordu bana. Bu konuda g繹z羹n羹 daha 繹nce a癟mam覺 olmak, bence insanl覺覺n en b羹y羹k y羹z karas覺, en b羹y羹k kabahatidir; i癟g羹d羹 olmu bir kendini aldatma, hi癟bir olay覺, nedensellii, ger癟ei g繹rmemeyi kafaya koymak, yanl覺a kar覺 g繹zleri k繹r olmak, c羹rm羹n daniskas覺d覺r; yaama kar覺 ilenmi bir c羹r羹md羹r... Bin y覺llar, uluslar en eskileri de, en yenileri de, feylosoflar ve kocakar覺lar, tarihin d繹rt be 璽n覺 d覺覺nda, ki ben alt覺nc覺s覺y覺m, hepsi bu konuda birbirlerine pek yara覺rlar. H覺ristiyan bug羹ne dek t繹rel yarat覺kd覺, benzersiz bir antikayd覺, ve t繹rel yarat覺k olarak da, insanl覺覺 en hor g繹ren kimsenin bile akl覺ndan ge癟irmeyecei kadar sa癟ma, yalanc覺, bo gururlu, d羹羹ncesiz ve kendine zararl覺yd覺. H覺ristiyan t繹resi, yalan isteminin en hay覺nca bi癟imi, insanl覺覺n ger癟ek Kirkesi: Onu doru yoldan 癟覺karan. Bunu g繹rd羹羹mde t羹ylerimi diken diken eden ey, yan覺lg覺n覺n kendisi deil, onun 羹st羹n gelmesiyle a癟覺a 癟覺km覺 o d羹羹nce alan覺ndaki binlerce y覺ll覺k iyi niyet, kendini s覺k覺ya sokma, yol yordam bilme, y羹reklilik eksiklii deil, ama doa eksiklii, o hepten g羹l羹n癟 olgu, doaya ayk覺r覺l覺覺n t繹re ad覺yla en y羹ksek sayg覺lar覺 g繹rmesi, yasa, kesin buyruk olarak insanl覺覺n tepesine as覺lm覺 olmas覺!.. Bu 繹l癟羹de yan覺lmak, hem de kii olarak, ulus olarak deil, insan
>彗 olarak!. Yaam覺n en bata gelen i癟g羹d羹lerini k羹癟羹msemeyi 繹retmeleri; bedeni haklamak i癟in bir ruh bir tin uydurmalar覺; yaam覺n temel koulunu, cinsellii ay覺p bir ey olarak duymay覺 繹retmeleri; serpilip gelimek i癟in en derinden zorunlu olan eyi, o kat覺 bencillii s繹zc羹羹n kendisi bile kara 癟al覺c覺 k繹t羹l羹k ilkesi saymalar覺; tersine, 癟繹k羹羹n, i癟g羹d羹 癟elimesinin 繹rnek belirtilerinde, 癟覺kar g繹zetmezlikte, denge yitiminde, kiiliksizlemede, yak覺n覺n覺 sevmekte (yak覺n覺ma d羹k羹nl羹kte) daha y羹ksek deerleri ne daha y羹ksei! ger癟ek deerleri g繹rmeleri!.. Ne! 襤nsanl覺覺n kendi de d矇cadence i癟inde mi? Hep 繹yle miydi? uras覺 kesin ki, ona yaln覺z d矇cadence i癟inde mi? Hep 繹yle miydi? uras覺 kesin ki, ona yaln覺z d矇cadence deerleri en en y羹ksek deerler olarak 繹retildi. Bencil olmayan t繹re en 羹st羹n anlamda bir 癟繹k羹 t繹residir; Sizler de 癟繹k羹p gitmelisiniz, yaln覺z buyruk olsa gene iyi!.. imdiye dek 繹retilen biricik t繹re, bencil olmayan t繹re, bir bitme istemini a癟覺a vurur, derinden derine yads覺r yaam覺. Burada bir tek a癟覺p kap覺 kal覺yor, o da kat覺na y羹kselen H覺ristiyan t繹resinde kendilerini baa ge癟irecek yolu sezen o asalak insan t羹r羹n羹n, papazlar覺n yozlam覺 olmas覺... Ger癟ekten, benim g繹r羹羹m de bu: 襤nsanl覺覺n 繹retmenleri, 繹nderleri ki topu da tanr覺bilimciydi d矇cadentd覺lar hem de; t羹m deerlerin yaama d羹man deerlere d繹n羹t羹r羹lmesi ite bu y羹zden, t繹re ite bu y羹zden... T繹renin tan覺m覺: T繹re, d矇cadentlar覺n 繹zel tepkisi, yaamdan 繹癟 alma ard d羹羹ncesiyle ve bunu baararak. Bu tan覺ma
<
r
>
>
ru
b
br />
/> VIII Anlad覺n覺z m覺 beni? Be y覺l 繹nce Zerd羹t羹n az覺ndan s繹ylemediim bir tek s繹z yok demin s繹ylediklerim i癟inde. H覺ristiyan t繹resinin a癟覺a 癟覺kar覺lmas覺 eine rastlanmaz bir olayd覺r, ger癟ek bir y覺k覺md覺r. Kim bu konuyu ayd覺nlatm覺sa, bir force majeure, bir al覺nyaz覺s覺d覺r, insanl覺k tarihini ikiye b繹ler: Ondan 繹nce yaayanlar, ondan sonra yaayanlar... Dorunun y覺ld覺r覺m覺, imdiye dek en y羹ksekte olan eyin 羹zerine d羹t羹 tam: Orda neyin yan覺p k羹l olduunu kavrayan kimse, elinde avucunda daha bireyler kalm覺 m覺, bir de ona bakmal覺. Bug羹ne dek doru dedikleri ne varsa, yalan覺n en zararl覺, en kalle, en sinsi bi癟imi olarak a癟覺a 癟覺kar覺lm覺t覺r; o kutsal s繹zde neden, insanl覺覺 d羹zeltmek, asl覺nda yaam覺n iliini, kan覺n覺 emecek bir hile olarak, t繹re bir vampirlik olarak ortaya 癟覺kar覺lm覺t覺r. T繹renin ne olduunu bulan, onunla birlikte, insanlar覺n inand覺覺, inanm覺 olduunu bulan, onunla birlikte, insanlar覺n inand覺覺, inanm覺 olduu t羹m deerlerin deersizliini de bulmu demektir; insanl覺覺n en 癟ok sayg覺 g繹ren, giderek ermiler kat覺na y羹kseltilen 繹rneklerinde, art覺k sayg覺ya deer hi癟bir yan bulmaz, en uursuz cinsinden sakat domular olarak g繹r羹r onlar覺: Uursuzdular, b羹y羹ler 癟羹nk羹... Tanr覺 kavram覺, yaama bir kar覺t kavram olarak uydurulmu, yaama zararl覺, aulu, kara 癟al覺c覺, onun can d羹man覺 ne varsa hepsi o kavramda bir 羹rk羹n癟 birlik olmutur! te yan, ger癟ek d羹nya kavramlar覺, bedeni hor g繹rmek, onu hasta ermi yapmak, yaamda 繹nemsemeye deer ne varsa, beslenme, konut, d羹羹nce d羹zeni, hastalara bakma, temizlik, hava vb. hepsinin kar覺s覺na 羹rk羹n癟 bir umursamazl覺k koymak i癟in uydurulmu! Sal覺k yerine ruhun sel璽meti, yani t繹vbe 癟覺rp覺nmalar覺 ve kurtulu isterisi aras覺nda gidip gelen bir folie circulaire G羹nah kavram覺 o kendinden ayr覺lmaz ikence arac覺yla, 繹zg羹r istem kavram覺yla birlikte, i癟g羹d羹leri sap覺tt覺rmak, onlara kar覺 g羹vensizlii bizde ikinci bir yarad覺l覺 yapmak i癟in uydurulmu! 覺kar g繹zetmezlik ve kendini yads覺ma kavramlar覺 yoluyla, o as覺l d矇cadence belirtisi, zararl覺 olana doru eilim, kendine yarayan覺 art覺k bulamaz olmak kendi kendini y覺kmak, ger癟ek deerin ta kendisi, 繹dev, ermilik insandaki tanr覺sal yan kat覺na y羹kseltilmi! Son olarak en korkuncu da bu iyi insan kavram覺yla t羹m zay覺flar覺n, hastalar覺n, kusurlular覺n, kendi kendinden ac覺 癟ekenlerin, yokolmas覺 gereken ne varsa hepsinin yan覺 tutulmu, ay覺klama yasas覺 癟arm覺ha gerilmi; gururlu, yetkin, olumlayan, gelecee g羹venen, gelecei dorulayan insan覺n kar覺s覺na bir 羹lk羹 癟覺kar覺lm覺, ona k繹t羹 denmi bundan b繹yle... T繹re diye inanm覺
/>r bunlara da! E
>
z
/>
/>'nfame! IX Anlad覺n覺z m覺 beni? arm覺htakine kar覺 Dionysos..
Ba覺ma gelecei biliyorum. Bir g羹n korkun癟 bireyin an覺s覺yla birlikte s繹ylenecek benim ad覺m, yery羹z羹nde ei g繹r羹lmemi bir bunluun, en derin bulun癟 癟at覺mas覺n覺n , o g羹ne dek inan覺lm覺, istenmi, kutsallat覺r覺lm覺 ne varsa, hepsine kar覺 y繹neltilecek bir son s繹z羹n an覺s覺yla. 襤nsan deilim ben, dinamitim. B羹t羹n bunlara kar覺n, din kurucular覺n覺 and覺r覺r bir yan覺m yok, dinler ayaktak覺m覺 iidir; dindar birine dokununca, ard覺ndan ellerimi y覺kamam gerektir. 襤nananlar istemiyorum; kendi kendime inanmak i癟in bile biraz 癟ok癟a hay覺n覺m san覺yorum; y覺覺nlara deil benim konumam... G羹n羹n birinde beni ermiler kat覺na koyacaklar diye 繹d羹m kopuyor: Anl覺yorsunuz ya, bu kitab覺 繹nceden 癟覺kar覺yorum ki, ilerde benim ad覺ma ahmakl覺klar yapmas覺nlar. Ermi olmak istemem, soytar覺 olay覺m daha iy
Belki 繹yleyimdir de. Buna kar覺n, daha dorusu, daha dorusu kar覺n deil ermilerden daha iyi doland覺r覺c覺 gelmemitir 癟羹nk羹, dorular 癟覺k覺yor benim az覺mdan. Ama benim dorular覺m korkun癟tur: Bug羹ne dek yalana doru dediler 癟羹nk羹. T羹m deerlerin yenilenmesi: 襤nsanl覺覺n en y羹ce bir kendine geli eylemine ki bende cisim bulmu, deha olmutur takt覺覺m ad budur ite. Talihim b繹yle istiyor, ilk namuslu insan ben olmal覺y覺m, binlerce y覺ll覺k yalan dolana kar覺 durmal覺y覺m kendimi... Yalan覺n yalan olduunu duyup... koklamakla, doruyu ilk bulan ben oldum... Burun deliklerimdedir benim deh璽m. imdiye dek hi癟 kimse benim durduum gibi kar覺 durmam覺t覺r ya, gene de yads覺yan bir kafan覺n tam tersiyim ben. imdiye dek ei gelmemi bir mutucuyum; imdiye dek kavram覺 bile olmayan, 繹ylesine y羹ksek 繹devler biliyorum; ancak benimle birlikte umut balan覺yor gene. B繹ylece, zorunlu olarak y覺k覺m getirici bir adam覺m ben. 羹nk羹 doru binlerce y覺ll覺k yalanla kavgaya tutuunca, kimsenin akl覺ndan bile ge癟irmedii depremler, sars覺nt覺lar g繹receiz; da, koyak birbirine kar覺acak. Siyasa kavram覺 o g羹n bir d羹羹nceler sava覺 i癟inde hepten yitip gidecek; eski toplumun t羹m siyasal kurumlar覺 havaya u癟acak, 癟羹nk羹 yalan 羹st羹ne kurulmu topu da. Yery羹z羹nde ilk benimle balad覺 b羹y羹k siya
>.
I 襤nsan k覺l覺覺na girmi b繹yle bir yazg覺 nas覺l m覺 dile getirilir? Zerd羹t羹mde bulursu
z. Her kim iyi ve k繹t羹de yarat覺c覺 olmak ister, en 繹nce bir yokedici olmal覺, deerleri par癟alamal覺d
r. En y羹ksek k繹t羹l羹k b繹ylece en y羹ksek iyilie girer: Bunun da ad覺na yarat覺c覺l覺k de
r. Gelmi ge癟mi insanlar覺n rahat癟a en korkuncuyum ben; hem de en 癟ok iyilik edeni olmayaca覺m anlam覺na gelmez bu. Yoketme g羹c羹mle orant覺l覺 olarak varm覺覺m yoketmenin tad覺na, her ikisinde de, y覺kmay覺 olumlamadan ayr覺 tutmayan Dionysosca yarad覺l覺覺ma uyuyorum. 襤lk t繹resizciyim ben: En 羹st羹n yokediciyim b繹ylelikl
de.
III Tam da benim, ilk t繹resizcinin az覺nda Zerd羹t ad覺 ne anlama geliyor, sormad覺lar bana; sormal覺yd覺lar: 癟羹nk羹 o 襤ranl覺n覺n tarihteki korkun癟 benzersizliini yapan ey, benimkinin tam tersidir. 襤yi ile k繹t羹 aras覺ndaki kavgan覺n, d羹nyan覺n gidiini salayan as覺l 癟ark olduunu Zerd羹t g繹rm羹t羹 ilk, t繹renin ger癟ek g羹癟, neden, ama癟 olarak metafizik alana aktar覺lmas覺 onun iidir. Ama zaten i癟inde sakl覺d覺r bu sorunun yan覺t覺. Zerd羹t bu en belal覺 yan覺lg覺y覺, t繹reyi yaratm覺t覺: Onu ilk tan覺yan da kendisi olmal覺 dolay覺s覺yla. Burada her d羹羹n羹rden daha 癟ok ve uzun g繹rg羹s羹 olmas覺 deil yaln覺z tarih batanbaa o t繹rel d羹nya d羹zeni dedikleri ilkenin deneysel 癟羹r羹t羹lmesidir, daha da 繹nemlisi, t羹m d羹羹n羹rlerin en d羹r羹st羹d羹r Zerd羹t. Onun 繹retisinde ve yaln覺z orada, d羹r羹stl羹k en y羹ksek erdemdir, yani ger癟ek 繹n羹nde tabanlar覺 yalayan 羹lk羹c羹 korkakl覺覺n覺n kar覺t覺d覺r; Zerd羹t 繹b羹r d羹羹n羹rlerin topundan daha y羹reklidir. Doruyu s繹ylemek ve iyi ok atmak, budur Pers erdemi. Bilmem anl覺yor musunuz?... T繹renin, d羹r羹st olduu i癟in, kendi kendini yenmesi, t繹recinin ise tam kar覺t覺na yani buna- d繹n羹mesi... Budur benim az覺mda Zerd羹t ad覺n覺n a
am
br
. IV Asl覺nda iki yads覺ma girer t繹resizci s繹zc羹羹n羹n i癟ine. Bir yandan, imdiye dek en y羹ksek say覺lan bir insan t羹r羹n羹, iyileri, iyilik isteyenleri, iyilik yapanlar覺 yads覺yorum; 繹te yandan, ger癟ek t繹re diye ge癟erli ve egemen olan bir t繹reyi, d矇cadence t繹resini, daha somut deyimiyle H覺ristiyan t繹resini yads覺yorum. Bu ikinci yads覺may覺 daha 繹nemlisi olarak saymakla yan覺lm覺 olmam; 癟羹nk羹 toptan d羹羹n羹l羹nce, iyilie, iyilikseverlie verilen a覺r覺 deer, zaten d矇cadence覺n sonucu, bir g羹癟s羹zl羹k belirtisi, geliip serpilen, olumlayan yaamla bir uzlamazl覺k olarak g繹r羹n羹yor bana: Olumlamak i癟in yads覺mak ve yoketmek gerektir. 襤lk olarak iyi insan覺n psikolojisi 羹zerinde duraca覺m. Bir insan t羹r羹ne deer bi癟mek i癟in, onun s羹r羹p gitmesi nelere maloluyor, bunu hesaplamal覺d覺r, varolu koullar覺n覺 bilmelidir onun. 襤yilerin varolu koulu ile yaland覺r: Baka bir deyimle, ger癟ein asl覺nda ne t羹rl羹 olduunu her ne pahas覺na olursa olsun g繹rmek istememektir; oysa ger癟ek hep iyiliksever i癟g羹d羹leri gerektirecek, hele o beceriksiz, iyi ellerin ikide bir kendi iine kar覺mas覺na g繹z yumacak cinsten deildir: Genel olarak her t羹rl羹 tehlike durumunu bir itiraz, ortadan kald覺r覺lmas覺 gereken birey saymak , esiz bir b繹nl羹kt羹r: Bir y覺k覺m, korkun癟 bir aptall覺kt覺r, insan覺n yoksullara ac覺d覺覺 i癟in k繹t羹 havay覺 ortadan kald覺rmak istemesi gibi aptalca
rdeyse. B羹t羹n羹n b羹y羹k tutumluluu i癟inde, ger癟ein (tutkularda, isteklerde, g羹癟 isteminde) her t羹rl羹 korkun癟luu, k羹癟羹k mutluluun her t羹rl羹s羹nden 繹l癟羹lmez derecede daha zorunludur; bu sonuncusu i癟g羹d羹 aldatmacas覺yla gerektirildiinden, ona herhangi bir yaam hakk覺 tan覺mak i癟in, 羹stelik ho g繹r羹r olmal覺 insan. Batanbaa tarih boyunca iyimserliin, o homines optimi dourtmas覺n覺n 繹l癟羹lere s覺mayan 羹rk羹n癟 sonu癟lar覺n覺 kan覺tlamak i癟in b羹y羹k bir f覺rsat ge癟ecek elime. 襤yimserin de k繹t羹mser kadar d矇cadent, belki daha bile zararl覺 olduunu ilk kavrayan Zerd羹t 繹yle diyor: Doruyu s繹ylemez hi癟 iyi insanlar. Yanl覺 k覺y覺lar, yanl覺 g羹venlikler 繹retti iyiler size; iyilerin yalanlar覺 i癟inde dodunuz, oralara s覺覺nd覺n覺z. Herey ta k繹k羹ne dek yalana bouldu, eretildi iyilerin eliyle. Bereket versin, d羹nya yaln覺zca o koyun s羹r羹s羹ne darac覺k bir mutluluk salayacak i癟g羹d羹ler g繹z 繹n羹ne al覺narak kurulmam覺t覺r; herkesin de iyi insan, s羹r羹de koyun, mavi g繹zl羹, iyiliksever, ince duygulu, ya da Bay Herbert Spencerin diledii 羹zre, 繹zgeci olmas覺n覺 istemek, varl覺覺n b羹y羹k yan覺n覺 almak, insanl覺覺 idi etmek, sa癟masapan bir oyun derekesine indirmek olurdu. Ve bunu yapmaya da kalkt覺lar!... Buydu ite t繹re dedikleri... Zerd羹t iyilere bu anlamda kimi zaman sonuncu insanlar, kimi zaman da sonun balang覺c覺 der; hereyden 繹nce de, onlar覺 en zararl覺 insan t羹r羹 sayar, 癟羹nk羹 hem dorunun, hem de gelecein s覺rt覺ndan s羹rd羹r羹rler yaam
ar覺n覺. 襤yiler. bir ey yaratamaz onlar, sonun balang覺c覺d覺rlar hep yeni levhalar 羹st羹ne yeni deerler yazan覺 癟arm覺ha gererler, gelecei kurban ederler kendileri i癟in, t羹m insan geleceini 癟arm覺ha gererler! 襤yileronlar sonun balang覺c覺yd
lar hep... Bu d羹nyaya kara 癟alanlar覺n ne denli zarar覺 dokunsa da, zararlar覺n en zararl覺s覺d覺r iyilerin
a<
r
rlar覺. V Zerd羹t iyinin ilk psikologu, dolay覺s覺yla k繹t羹n羹n de dostudur. D矇cadence t羹r羹 insan en y羹ksek deer kat覺na y羹kseltilmise, bu yaln覺zca onun kar覺t t羹r羹n羹n, g羹癟l羹, yaamas覺 kesin insan t羹r羹n羹n zarar覺na olmutur. S羹r羹 hayvan覺 en ar覺k erdemin 覺覺覺 i癟inde par覺ld覺yorsa, o zaman ayr覺k insan deerce aa覺lanm覺, k繹t羹 sayr覺lm覺 olmal覺d覺r. Yalanc覺l覺k her ne pahas覺na olursa olsun, kendi g繹r羹 bi癟imini anlatmak i癟in doru s繹zc羹羹ne g繹z koymusa, as覺l doru kiiyi en k繹t羹 adlar alt覺nda bulabiliriz yeniden. Zerd羹t bu konuda hi癟 羹phe b覺rakm覺yor: S繹ylediine g繹re, insanolu onu 羹rk羹ye salm覺sa, iyileri, en iyileri tan覺d覺覺 i癟inmi bu d羹ped羹z; bu tiksinmeden domu onun kanatlar覺, o uzak geleceklere s羹z羹lmesi i癟in a癟覺k癟a s繹yl羹yor, onun insan 繹rnei, g繹reli bir 羹stinsan 繹rnei, tam da iyilere oranla insan羹st羹d羹r; iyiler ve dorular onun 羹stinsan覺na eytan
erlerdi... Siz, g繹z羹m羹n rastlad覺覺 en y羹ksek insanlar, budur benim sizden kukum ve i癟imden g羹l羹羹m: Benim 羹stinsan覺ma korkar覺m siz... eyt
derdiniz! Ruhunuz b羹y羹kl羹e 繹ylesine yabanc覺 ki, 羹stinsan korkun癟 gelirdi size iyili
i i癟inde. Zerd羹t羹n ne yapmak istediini kavramak i癟in, baka yerden deil, buradan balamal覺d覺r ie: Onun tasarlad覺覺 t羹rd羹n insan, ger癟ei olduu gibi tasarlar: Buna yetecek g羹癟tedir, ona yabanc覺lam覺, ondan kopmam覺t覺r; onun ta kendisidir, en korkun癟, en sorunsal yan覺n覺 da i癟inde ta覺r, ve ancak b繹ylelikle b羹y羹k ola
li
br
insan. VI Ama t繹resizci s繹zc羹羹n羹 baka bir anlamda da kendime bir arma, bir onur simgesi yapt覺m; beni insanl覺覺n geri kalan覺ndan se癟ip ay覺ran bu ad覺mla 繹v羹n羹yorum. imdiye dek hi癟 kimse H覺ristiyan t繹resini kendinden aa覺 duymam覺t覺r: Bunun i癟in bir y羹kseklik, bir uzak g繹r羹l羹l羹k, hi癟 duyulmam覺, ba d繹nd羹r羹c羹 bir psikolojik derinlik gerekliydi. H覺ristiyan t繹resi bug羹ne dek t羹m d羹羹n羹rlerin Kirkesiydi, onun hizmetindeydi hepsi de. Bu t羹r 羹lk羹n羹n, d羹nyada kara 癟alman覺n o aulu soluu s覺zan maaralara benden 繹nce var m覺 inen? Benden 繹nce feylosoflar覺n aras覺nda y羹ksek doland覺r覺c覺, 羹lk羹c羹 deil de, onlar覺n tam tersi, psikolog olan biri var m覺yd覺 hi癟? Psikoloji diye bir ey yoktu benden 繹nce. Burada ilk olmak bir karg覺t覺r belki de; ama kesin olarak bir yazg覺d覺r. 羹nk羹 k羹癟羹mseyenlerin de ilki olur insan... 襤nsandan tiksinmedir be
m
r />
likem. VII Anlad覺n覺z m覺 beni? Geri kalan insanl覺kla aramdaki s覺n覺r覺 癟izen, bana ayr覺 bir yer veren ey, H覺ristiyan t繹resini bulmu olmamd覺r. Bu y羹zden, teker teker herkese meydan okuma anlam覺n覺 ta覺yan bir s繹zc羹k gerekiyordu bana. Bu konuda g繹z羹n羹 daha 繹nce a癟mam覺 olmak, bence insanl覺覺n en b羹y羹k y羹z karas覺, en b羹y羹k kabahatidir; i癟g羹d羹 olmu bir kendini aldatma, hi癟bir olay覺, nedensellii, ger癟ei g繹rmemeyi kafaya koymak, yanl覺a kar覺 g繹zleri k繹r olmak, c羹rm羹n daniskas覺d覺r; yaama kar覺 ilenmi bir c羹r羹md羹r... Bin y覺llar, uluslar en eskileri de, en yenileri de, feylosoflar ve kocakar覺lar, tarihin d繹rt be 璽n覺 d覺覺nda, ki ben alt覺nc覺s覺y覺m, hepsi bu konuda birbirlerine pek yara覺rlar. H覺ristiyan bug羹ne dek t繹rel yarat覺kd覺, benzersiz bir antikayd覺, ve t繹rel yarat覺k olarak da, insanl覺覺 en hor g繹ren kimsenin bile akl覺ndan ge癟irmeyecei kadar sa癟ma, yalanc覺, bo gururlu, d羹羹ncesiz ve kendine zararl覺yd覺. H覺ristiyan t繹resi, yalan isteminin en hay覺nca bi癟imi, insanl覺覺n ger癟ek Kirkesi: Onu doru yoldan 癟覺karan. Bunu g繹rd羹羹mde t羹ylerimi diken diken eden ey, yan覺lg覺n覺n kendisi deil, onun 羹st羹n gelmesiyle a癟覺a 癟覺km覺 o d羹羹nce alan覺ndaki binlerce y覺ll覺k iyi niyet, kendini s覺k覺ya sokma, yol yordam bilme, y羹reklilik eksiklii deil, ama doa eksiklii, o hepten g羹l羹n癟 olgu, doaya ayk覺r覺l覺覺n t繹re ad覺yla en y羹ksek sayg覺lar覺 g繹rmesi, yasa, kesin buyruk olarak insanl覺覺n tepesine as覺lm覺 olmas覺!.. Bu 繹l癟羹de yan覺lmak, hem de kii olarak, ulus olarak deil, insan
>彗 olarak!. Yaam覺n en bata gelen i癟g羹d羹lerini k羹癟羹msemeyi 繹retmeleri; bedeni haklamak i癟in bir ruh bir tin uydurmalar覺; yaam覺n temel koulunu, cinsellii ay覺p bir ey olarak duymay覺 繹retmeleri; serpilip gelimek i癟in en derinden zorunlu olan eyi, o kat覺 bencillii s繹zc羹羹n kendisi bile kara 癟al覺c覺 k繹t羹l羹k ilkesi saymalar覺; tersine, 癟繹k羹羹n, i癟g羹d羹 癟elimesinin 繹rnek belirtilerinde, 癟覺kar g繹zetmezlikte, denge yitiminde, kiiliksizlemede, yak覺n覺n覺 sevmekte (yak覺n覺ma d羹k羹nl羹kte) daha y羹ksek deerleri ne daha y羹ksei! ger癟ek deerleri g繹rmeleri!.. Ne! 襤nsanl覺覺n kendi de d矇cadence i癟inde mi? Hep 繹yle miydi? uras覺 kesin ki, ona yaln覺z d矇cadence i癟inde mi? Hep 繹yle miydi? uras覺 kesin ki, ona yaln覺z d矇cadence deerleri en en y羹ksek deerler olarak 繹retildi. Bencil olmayan t繹re en 羹st羹n anlamda bir 癟繹k羹 t繹residir; Sizler de 癟繹k羹p gitmelisiniz, yaln覺z buyruk olsa gene iyi!.. imdiye dek 繹retilen biricik t繹re, bencil olmayan t繹re, bir bitme istemini a癟覺a vurur, derinden derine yads覺r yaam覺. Burada bir tek a癟覺p kap覺 kal覺yor, o da kat覺na y羹kselen H覺ristiyan t繹resinde kendilerini baa ge癟irecek yolu sezen o asalak insan t羹r羹n羹n, papazlar覺n yozlam覺 olmas覺... Ger癟ekten, benim g繹r羹羹m de bu: 襤nsanl覺覺n 繹retmenleri, 繹nderleri ki topu da tanr覺bilimciydi d矇cadentd覺lar hem de; t羹m deerlerin yaama d羹man deerlere d繹n羹t羹r羹lmesi ite bu y羹zden, t繹re ite bu y羹zden... T繹renin tan覺m覺: T繹re, d矇cadentlar覺n 繹zel tepkisi, yaamdan 繹癟 alma ard d羹羹ncesiyle ve bunu baararak. Bu tan覺ma
<
r
>
>
ru
b
br />
/> VIII Anlad覺n覺z m覺 beni? Be y覺l 繹nce Zerd羹t羹n az覺ndan s繹ylemediim bir tek s繹z yok demin s繹ylediklerim i癟inde. H覺ristiyan t繹resinin a癟覺a 癟覺kar覺lmas覺 eine rastlanmaz bir olayd覺r, ger癟ek bir y覺k覺md覺r. Kim bu konuyu ayd覺nlatm覺sa, bir force majeure, bir al覺nyaz覺s覺d覺r, insanl覺k tarihini ikiye b繹ler: Ondan 繹nce yaayanlar, ondan sonra yaayanlar... Dorunun y覺ld覺r覺m覺, imdiye dek en y羹ksekte olan eyin 羹zerine d羹t羹 tam: Orda neyin yan覺p k羹l olduunu kavrayan kimse, elinde avucunda daha bireyler kalm覺 m覺, bir de ona bakmal覺. Bug羹ne dek doru dedikleri ne varsa, yalan覺n en zararl覺, en kalle, en sinsi bi癟imi olarak a癟覺a 癟覺kar覺lm覺t覺r; o kutsal s繹zde neden, insanl覺覺 d羹zeltmek, asl覺nda yaam覺n iliini, kan覺n覺 emecek bir hile olarak, t繹re bir vampirlik olarak ortaya 癟覺kar覺lm覺t覺r. T繹renin ne olduunu bulan, onunla birlikte, insanlar覺n inand覺覺, inanm覺 olduunu bulan, onunla birlikte, insanlar覺n inand覺覺, inanm覺 olduu t羹m deerlerin deersizliini de bulmu demektir; insanl覺覺n en 癟ok sayg覺 g繹ren, giderek ermiler kat覺na y羹kseltilen 繹rneklerinde, art覺k sayg覺ya deer hi癟bir yan bulmaz, en uursuz cinsinden sakat domular olarak g繹r羹r onlar覺: Uursuzdular, b羹y羹ler 癟羹nk羹... Tanr覺 kavram覺, yaama bir kar覺t kavram olarak uydurulmu, yaama zararl覺, aulu, kara 癟al覺c覺, onun can d羹man覺 ne varsa hepsi o kavramda bir 羹rk羹n癟 birlik olmutur! te yan, ger癟ek d羹nya kavramlar覺, bedeni hor g繹rmek, onu hasta ermi yapmak, yaamda 繹nemsemeye deer ne varsa, beslenme, konut, d羹羹nce d羹zeni, hastalara bakma, temizlik, hava vb. hepsinin kar覺s覺na 羹rk羹n癟 bir umursamazl覺k koymak i癟in uydurulmu! Sal覺k yerine ruhun sel璽meti, yani t繹vbe 癟覺rp覺nmalar覺 ve kurtulu isterisi aras覺nda gidip gelen bir folie circulaire G羹nah kavram覺 o kendinden ayr覺lmaz ikence arac覺yla, 繹zg羹r istem kavram覺yla birlikte, i癟g羹d羹leri sap覺tt覺rmak, onlara kar覺 g羹vensizlii bizde ikinci bir yarad覺l覺 yapmak i癟in uydurulmu! 覺kar g繹zetmezlik ve kendini yads覺ma kavramlar覺 yoluyla, o as覺l d矇cadence belirtisi, zararl覺 olana doru eilim, kendine yarayan覺 art覺k bulamaz olmak kendi kendini y覺kmak, ger癟ek deerin ta kendisi, 繹dev, ermilik insandaki tanr覺sal yan kat覺na y羹kseltilmi! Son olarak en korkuncu da bu iyi insan kavram覺yla t羹m zay覺flar覺n, hastalar覺n, kusurlular覺n, kendi kendinden ac覺 癟ekenlerin, yokolmas覺 gereken ne varsa hepsinin yan覺 tutulmu, ay覺klama yasas覺 癟arm覺ha gerilmi; gururlu, yetkin, olumlayan, gelecee g羹venen, gelecei dorulayan insan覺n kar覺s覺na bir 羹lk羹 癟覺kar覺lm覺, ona k繹t羹 denmi bundan b繹yle... T繹re diye inanm覺
/>r bunlara da! E
>
z
/>
/>'nfame! IX Anlad覺n覺z m覺 beni? arm覺htakine kar覺 Dionysos..
Sal覺, 11 May覺s 2010 16:13
"hayat覺n覺 tekrar tekrar ayn覺 hayat覺 ya覺cakm覺s覺n gibi yaa, istemediin bi durumla kar覺 kar覺ya kalm覺san ve buna boyun eiyorsan, dier hayatlar覺nda da ayn覺 eye boyun eceini d羹羹nerek, sen en g羹zeli boyun eme, bu b繹yle gitmez; bi eyi 癟ok mu istiyos"
Friedrich Nietzsche
ismail Pazartesi, 29 Mart 2010 11:16
Friedrich Nietzsche
ismail Pazartesi, 29 Mart 2010 11:16"benim arzum, bakalar覺n覺n bir kitapta anlatt覺klar覺 eyi on c羹mlede anlatmakt覺r" Nietzsche
Pazar, 28 Mart 2010 12:13