ALGI YANILMALARI

 

Dış duyumların ortaya çıkardığı algılama hatalarımızın bazıları o kadar sıktır ki, bunlara psikolojide

"Algı Yanılması" "İllüzyon" deriz.

 

Algı yanılmaları, algılama düzenimizin hata yapmaya açık olduğunu ve algı ürününün mükemmelolmad

ığını gösterir. Fiziksel gerçek ile psikolojik yaşantı arasındaki etkileşimlerin en iyi belirlediği

durumlardan biri de illüzyondur . İllüzyon algılarımızın fiziksel gerçekten çok farklı ya dageometrik özellikleriyle ilgilidir. Bunlar ço

ğu zaman görme algısı ile ilişkilidir. Yanılmayı etkileyen

fiziki faktörler eşyanın büyüklüğü ile ağırlığı arasında ilişkisidir. Geçmiş yaşantılarımız, buiki özelli

ğin birarada bulunduğunu göstermiştir. Duyu organlarımızın yanılmaları eşyanın fizik

özellikleri ve geometrik özellikleriyle ilişkilidir.

 

1. Panzo İllüzyonu

Şekil 4.11 de görüldüğü gibi birbirine yatay çizgiler aynı büyüklükte

olduğu halde, sayfanın yukarı kısmında bulunan çizgi, sayfanınalt k

ısmında kalan çizgiden daha uzun görünüyor. Panzo

yanılması, uzaklık algılamasında birbiriyle mekanda kesişençizgileri bir referans, kar

şılaştırma birimi olarak ortaya çıkarmıştır.

 

 

 

 

 

 

 

2. Muller-Lyer Yanılması:

En iyi bilinen görsel yanılma, Muller-Lyler yanılmasıdır.

Şekil 4.12 deki AB çizgisiyle, CD çizgisiaynı uzunlukta olduğu halde AB çizgisi, CD çizgisinden

daha uzun görünür.

 

 

3. Yön Yanılması

Şekil 4.13 te birbirine paralel olan yedi çizgi bulunuyor.

Oysa bunlar birbirini kesecekmiş gibi görünüyor.Bu da yöne ili

şkin bir algı yanılmasıdır.

Alışkanlık ve geçmiş deneyimler, bu görsel yanılmaları

yaratmada etkilidir. Duyu organlarının özellikleri,

fiziksel nedenler ve çevresel koşullar da bu yanılmaları

doğurabilir. Renk zıtlıkları ve geometrik yanılmalar gibi fiziksel faktörden, giyimde, ev döşemede, iç ve dış mimarlıkta yararlanılmaktadır. Bazı mağazalar ve lokantalarda küçük salonların

geniş görülmesi için, bir duvarın ayna ile kaplandığı ve resimlerle derinlik verilmeye çalışıldığı

görünür.

 

 

4. Alan Yanılması

Şekil 4.14 te ortadaki yuvarlak her iki şekilde de aynı

büyüklükte olduğu halde, küçük daireler arasında

yer alan sağdaki yuvarlağa göre daha büyük görünür.

 

 

 

 

5. Bükülme Yanılması

Şekil 4.15 te yer alan A ve B çizgileri şişkin, C dairesi de bükük olarak görülür. Kitabı kaldırdığınızda

çizgilerin birbirine paralel dairenin de yuvarlak olduğunu göreceksiniz.